راهنمای انتخاب، سیم‌بندی و تنظیم تایمر ATN

تایمر سری ATN چیست؟

ATN یک تایمر الکترونیکی با تنظیم آنالوگ است. زمان با ولوم تنظیم می‌شود، اما اندازه‌گیری زمان و تغییر وضعیت خروجی به‌صورت الکترونیکی انجام می‌گیرد. پس از شروع سیکل، تایمر مدت تنظیم‌شده را می‌شمارد و سپس کنتاکت‌های رله را مطابق مد انتخابی تغییر می‌دهد.

با انتخاب مد مناسب می‌توان از ATN برای تأخیر در وصل، تأخیر در قطع، تولید پالس One-shot، خروجی Interval یا عملکرد چشمک‌زن استفاده کرد. نمای جلوی دستگاه 48×48mm است و روی پنل تابلو نصب می‌شود.

انتخاب سریع مدل مناسب

ویژگی‌های اصلی تایمر ATN

همه مدل‌ها مدهای یکسانی ندارند. AT8N بیشتر برای شروع با وصل تغذیه طراحی شده است. مدل‌های AT11DN و AT11EN ورودی‌های فرمان مجزا دارند و برای سیکل‌های کنترلی انعطاف بیشتری ایجاد می‌کنند.

نحوه خواندن کد مدل ATN

همه ترکیب‌های احتمالی کدگذاری تولید نمی‌شوند. پیش از سفارش، کد کامل مدل و ولتاژ تغذیه را با موجودی محصول تطبیق دهید.

تفاوت AT8N، AT11DN و AT11EN

محتویات بسته و تجهیزات جانبی

بسته اصلی شامل تایمر ATN، بست نصب روی پنل و راهنمای محصول است. سوکت باید جداگانه انتخاب و تهیه شود.

ابعاد تایمر و برش پنل

برش اسمی پنل 45×45mm است. تلرانس برش برابر 45 +0.6/0mm در نظر گرفته می‌شود؛ یعنی برش می‌تواند تا 0.6mm بزرگ‌تر باشد، اما نباید از 45mm کوچک‌تر شود.

برای نصب چند تایمر کنار یکدیگر یا در چند ردیف، فاصله گام نصب را حداقل 65mm در نظر بگیرید.

اجزای روی پنل جلوی تایمر

در نمودارهای زمانی، نمایش قطعه‌قطعه Power Indicator به معنی چشمک‌زدن هنگام زمان‌گیری است. نوار پیوسته، روشن‌بودن ثابت نشانگر را نشان می‌دهد.

تنظیم محدوده زمانی

ATN از چهار مقدار پایه و چهار واحد زمان استفاده می‌کند. ترکیب این دو انتخاب، محدوده نهایی ولوم را مشخص می‌کند.

در واحدهای sec، min و hrs، عدد محدوده مستقیماً اعمال می‌شود. برای نمونه، انتخاب عدد 5 محدوده‌های 0.5-5s، 0.5-5min یا 0.5-5h را ایجاد می‌کند. در حالت 10h مقدار محدوده در 10 ضرب می‌شود.

محاسبه تقریبی موقعیت ولوم

برای محدوده 5min و ولوم روی عدد 6:

به‌دلیل آنالوگ‌بودن ولوم، زمان واقعی می‌تواند کمی با مقدار محاسبه‌شده اختلاف داشته باشد.

سیم‌بندی AT8N

سیم‌بندی AT11DN و AT11EN

در AT11DN هر دو گروه خروجی تأخیری هستند. در AT11EN پایه‌های 1، 3 و 4 کنتاکت آنی و پایه‌های 11، 9 و 8 کنتاکت تأخیری را تشکیل می‌دهند.

ورودی‌های بدون ولتاژ در مدل‌های 11 پایه

ورودی‌های START، RESET و INHIBIT از نوع No-voltage Input هستند. این پایه‌ها برای اتصال کنتاکت خشک یا خروجی ترانزیستوری NPN سازگار طراحی شده‌اند و نباید ولتاژ خارجی مستقیماً به آن‌ها اعمال شود.

برای کنترل ورودی‌ها با سنسور، نوع خروجی و روش سیم‌بندی سنسور را بررسی کنید. خروجی باید بتواند پایه فرمان را نسبت به پایه 2 به‌درستی فعال کند.

مفهوم علائم نمودارهای زمانی

نوار سیاه در نمودار به معنی فعال‌بودن سیگنال، بسته‌بودن کنتاکت موردنظر یا روشن‌بودن نشانگر است.

مدهای عملکرد AT8N

مد A؛ تأخیر در وصل با وصل برق

با وصل تغذیه، شمارش زمان شروع می‌شود. پس از پایان t، هر دو خروجی تأخیری تغییر وضعیت می‌دهند و تا قطع برق فعال می‌مانند. اگر برق پیش از پایان t قطع شود، خروجی عمل نمی‌کند.

کاربرد: روشن‌کردن فن، موتور یا کنتاکتور با تأخیر پس از برق‌دارشدن تابلو.

مد A1؛ تأخیر در وصل با خروجی One-shot

با وصل برق، کنتاکت آنی بلافاصله عمل می‌کند. پس از پایان t، خروجی تأخیری فقط به مدت ثابت 0.5s فعال می‌شود و سپس به حالت اولیه برمی‌گردد. مدت پالس 0.5s قابل تنظیم نیست.

کاربرد: تولید یک پالس کوتاه پس از یک تأخیر مشخص.

مد B؛ تأخیر در وصل نوع دوم

کنتاکت آنی با وصل برق فعال می‌شود. خروجی تأخیری پس از پایان t تغییر وضعیت می‌دهد و تا قطع برق فعال می‌ماند. تفاوت اصلی مد B با A، در اختیار داشتن یک خروجی آنی و یک خروجی تأخیری است.

مد F؛ چشمک‌زن با شروع خاموش

پس از وصل برق، خروجی به مدت t خاموش می‌ماند، سپس به مدت t روشن می‌شود و این چرخه تا قطع برق ادامه پیدا می‌کند. هر دو گروه خروجی در این مد تأخیری هستند.

مد F1؛ چشمک‌زن با شروع روشن

پس از وصل برق، خروجی بلافاصله روشن می‌شود. بعد از t خاموش و پس از t دوباره روشن می‌شود. این چرخه ادامه پیدا می‌کند و کنتاکت آنی در تمام مدت وصل برق فعال است.

مد I؛ Interval

با وصل برق، خروجی تأخیری بلافاصله فعال می‌شود و پس از پایان t خاموش می‌شود. خروجی تا زمان قطع و وصل مجدد برق خاموش باقی می‌ماند.

کاربرد: فعال‌کردن موقت یک تجهیز پس از روشن‌شدن سیستم.

عملکرد START، RESET و INHIBIT

مدت فعال‌بودن INHIBIT جزو زمان t محاسبه نمی‌شود.

مدهای عملکرد AT11DN و AT11EN

مد A؛ Signal ON Delay

با وصل برق، تایمر آماده می‌شود. با دریافت START شمارش t آغاز می‌شود. پس از پایان t، خروجی تأخیری فعال می‌شود و تا دریافت RESET یا قطع برق فعال باقی می‌ماند. فعال‌شدن INHIBIT هنگام شمارش، زمان را متوقف می‌کند و پس از آزادشدن آن شمارش ادامه پیدا می‌کند.

مد F؛ Flicker با شروع خاموش

یک پالس START چرخه چشمک‌زن را آغاز می‌کند. خروجی به مدت t خاموش و سپس به مدت t روشن می‌شود و این چرخه تکرار می‌شود. RESET چرخه را متوقف می‌کند. INHIBIT مرحله فعلی را نگه می‌دارد و شمارش را متوقف می‌کند.

مد F1؛ Flicker با شروع روشن

پس از دریافت START، خروجی بلافاصله روشن می‌شود و سپس در فاصله‌های t بین روشن و خاموش جابه‌جا می‌شود. برای مدهای F و F1 حداقل زمان 100ms است.

مد C؛ Signal OFF Delay

با فعال‌شدن START، خروجی تأخیری بلافاصله روشن می‌شود. هنگامی که START غیرفعال شود، شمارش t آغاز می‌شود و پس از پایان t خروجی خاموش می‌شود. اگر START پیش از پایان t دوباره فعال شود، خاموش‌شدن خروجی لغو می‌شود و خروجی روشن باقی می‌ماند.

کاربرد: ایجاد تأخیر در قطع براساس سیگنال ورودی.

مد D؛ Signal ON/OFF Delay

در این مد هم روشن‌شدن و هم خاموش‌شدن خروجی با تأخیر انجام می‌شود. پس از فعال‌شدن START باید t سپری شود تا خروجی روشن شود. پس از غیرفعال‌شدن START نیز باید t سپری شود تا خروجی خاموش شود. اگر START پیش از کامل‌شدن t تغییر وضعیت دهد، خروجی حالت قبلی خود را حفظ می‌کند.

کاربرد: حذف فرمان‌های کوتاه، جلوگیری از قطع‌و‌وصل سریع و کنترل تجهیزاتی که باید با تأخیر روشن و خاموش شوند.

مد I؛ Interval

با دریافت START، خروجی بلافاصله روشن می‌شود و پس از پایان t خاموش می‌شود. برای اجرای سیکل جدید باید فرمان START تازه‌ای دریافت شود. RESET می‌تواند خروجی را پیش از پایان زمان خاموش و تایمر را برای سیکل بعد آماده کند.

مشخصات الکتریکی خروجی رله

خروجی تمام مدل‌های ATN رله‌ای است.

جریان هجومی و انرژی ذخیره‌شده در بوبین می‌تواند عمر کنتاکت را به‌شدت کاهش دهد.

نکات نصب، استفاده و ایمنی

هشدارهای اصلی

• در کاربردهای حساس از سیستم حفاظتی مستقل و Fail-safe استفاده کنید. ATN نباید تنها وسیله ایمنی تجهیزات پزشکی، حمل‌ونقل، احتراق، ضدحریق یا ماشین‌آلات پرخطر باشد.
• تایمر را در محیط دارای گاز قابل اشتعال، انفجاری یا خورنده نصب نکنید.
• از نصب در محیط با رطوبت زیاد، نور مستقیم خورشید، گرمای تشعشعی، شوری، ضربه یا لرزش شدید خودداری کنید.
• تایمر باید داخل پنل یا تابلو مناسب نصب شود.
• سیم‌بندی، تعمیر و بازرسی فقط پس از قطع برق انجام شود.
• پیش از برق‌دارکردن، نقشه اتصالات را دوباره بررسی کنید.
• مدار داخلی دستگاه را باز یا دستکاری نکنید.

احتیاط‌های عمومی

• ولتاژ، جریان خروجی، دما و سایر شرایط را در محدوده نامی نگه دارید.
• برای تمیزکردن فقط از پارچه خشک استفاده کنید. آب و حلال‌های آلی می‌توانند به بدنه یا عایق‌بندی آسیب بزنند.
• از ورود براده فلز، گردوغبار و تکه سیم به داخل دستگاه جلوگیری کنید.

منبع تغذیه مدل‌های ولتاژ پایین

برای مدل‌های ولتاژ پایین از منبع تغذیه ایزوله و محدودشده از نظر ولتاژ و جریان، مانند Class 2 یا SELV استفاده کنید. SELV یک منبع ولتاژ بسیار پایین ایمنی با جداسازی مناسب از ولتاژهای خطرناک است.

جلوگیری از لرزش کنتاکت تغذیه

تغذیه تایمر باید با کلید یا رله‌ای وصل شود که Chattering شدید نداشته باشد. قطع‌و‌وصل سریع در لحظه راه‌اندازی می‌تواند باعث خطای زمان‌گیری یا ریست ناقص شود.

نصب کلید قطع نزدیک دستگاه

یک کلید برق یا تجهیز حفاظتی مانند کلید مینیاتوری در محل قابل دسترسی نصب کنید تا اپراتور هنگام سرویس بتواند برق تایمر را سریع قطع کند.

ایزوله‌کردن تغذیه سنسور

در مدل‌های 11 پایه، اگر START، RESET یا INHIBIT با سنسور خارجی کنترل می‌شوند، بهتر است منبع سنسور با ترانس ایزوله و ثانویه زمین‌نشده تأمین شود. این کار احتمال ایجاد جریان ناخواسته میان مدار سنسور و مدار داخلی تایمر را کاهش می‌دهد.

جلوگیری از عملکرد ناشی از جریان نشتی

اگر کلید الکترونیکی یا مدار RC پس از قطع فرمان مقداری جریان نشتی عبور می‌دهد و تایمر کاملاً خاموش نمی‌شود، باید مدار حذف جریان نشتی متناسب با تغذیه طراحی شود. شبکه سری R-C می‌تواند به‌صورت موازی با ورودی تغذیه قرار گیرد، اما مقدار مقاومت و خازن باید محاسبه شود و نباید به‌صورت حدسی انتخاب شود.

استفاده نکردن از یک کنتاکت مشترک برای چند تایمر

ورودی چند تایمر 11 پایه را با یک کنتاکت یا یک ترانزیستور مشترک مستقیماً کنترل نکنید. ساختار داخلی بدون ترانس می‌تواند بین تایمرها جریان ناخواسته ایجاد کند. برای این کار از کنتاکت‌های جدا، رله واسط یا ایزولاسیون مناسب استفاده کنید.

تغییر تنظیمات در حالت خاموش

محدوده زمانی، واحد زمان و مد خروجی را پس از قطع برق تغییر دهید. تغییر این کلیدها هنگام کار می‌تواند خروجی را در وضعیت اشتباه قرار دهد.

حفاظت در برابر نویز

• تایمر را نزدیک کابل‌های قدرت، خطوط ولتاژ بالا، میدان مغناطیسی قوی یا منابع نویز فرکانس بالا نصب نکنید.
• در صورت نیاز روی خط قدرت Line Filter یا وریستور قرار دهید.
• برای ورودی‌های سیگنال از کابل شیلددار استفاده کنید.
• کابل فرمان را جدا از کابل قدرت عبور دهید.
• سیم‌های START، RESET و INHIBIT را تا حد امکان کوتاه نگه دارید.

شرایط مجاز نصب

Pollution Degree 2 یعنی در حالت عادی فقط آلودگی غیررسانا وجود دارد و ممکن است بر اثر رطوبت، هدایت موقت ایجاد شود.

خطا و دقت زمان‌گیری

تکرارپذیری تایمر مناسب است، اما تنظیم آنالوگ ولوم می‌تواند تا حدود 5% خطا داشته باشد. ATN برای زمان‌گیری عمومی صنعتی مناسب است و نباید جایگزین ابزار اندازه‌گیری بسیار دقیق شود.

تغذیه و مصرف توان

محدوده مجاز ولتاژ تغذیه بین 90% تا 110% ولتاژ نامی است.

VA توان ظاهری در تغذیه AC و W توان واقعی مصرفی در تغذیه DC را نشان می‌دهد.

مشخصات عایقی و محیطی

محیط نصب باید بدون یخ‌زدگی و میعان باشد. برای ریست کامل، بین دو سیکل متوالی حداقل 100ms فرصت برگشت در نظر بگیرید.

مقاومت در برابر نویز، لرزش و ضربه

عمر رله، وزن و استانداردها

عمر کنتاکت‌ها

عمر واقعی کنتاکت به نوع بار، تعداد قطع‌و‌وصل، جریان هجومی و استفاده از مدار حفاظتی وابسته است. با بار سبک‌تر و کنترل بهتر ولتاژ برگشتی، عمر رله معمولاً بیشتر می‌شود.

وزن دستگاه

استانداردها و علائم تأیید

برای سفارش نهایی، علائم روی لیبل همان مدل و الزامات بازار مقصد را بررسی کنید. ممکن است تأییدیه‌های قابل ارائه بین مدل‌ها یا بازارها متفاوت باشند.

جمع‌بندی انتخاب مدل ATN

پیش از انتخاب، ولتاژ تغذیه، روش شروع، مد کاری، تعداد کنتاکت، نوع بار، محدوده زمانی، روش نصب و سوکت موردنیاز را مشخص کنید. برای بارهای القایی فقط به عدد 5A اکتفا نکنید و مدار خروجی را براساس جریان هجومی و عمر کنتاکت طراحی کنید.