Eigen Engineering Agent زیمنس؛ وقتی هوش مصنوعی وارد مهندسی اتوماسیون صنعتی می‌شود

شرکت زیمنس از ابزار جدیدی به نام Eigen Engineering Agent رونمایی کرده است؛ یک دستیار هوش مصنوعی تخصصی برای مهندسی اتوماسیون صنعتی که مستقیماً با محیط TIA Portal کار می‌کند. تفاوت اصلی این ابزار با چت‌بات‌ها یا دستیارهای معمولی این است که فقط پیشنهاد نمی‌دهد، بلکه می‌تواند بخشی از کارهای مهندسی را مرحله‌به‌مرحله انجام دهد، نتیجه را بررسی کند و خروجی آماده‌تری در اختیار مهندس قرار دهد. زیمنس این محصول را در آوریل ۲۰۲۶ در Hannover Messe معرفی کرد و آن را بخشی از مسیر جدید خود برای آوردن هوش مصنوعی به دنیای واقعی صنعت می‌داند.

Eigen Engineering Agent چیست؟

اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح دهیم، Eigen Engineering Agent شبیه یک همکار هوشمند داخل پروژه‌های اتوماسیون است. این ابزار می‌تواند ساختار پروژه TIA Portal را بفهمد، با بلوک‌ها، تگ‌ها، تجهیزات، پارامترها و ارتباطات پروژه کار کند و بر اساس همان پروژه، خروجی تولید کند. یعنی برخلاف ابزارهای عمومی هوش مصنوعی که معمولاً پاسخ‌های کلی می‌دهند، Eigen Engineering Agent قرار است با زمینه واقعی پروژه صنعتی شما کار کند.

برای مثال، یک مهندس می‌تواند از آن بخواهد منطق کنترلی مربوط به یک بخش از ماشین را توضیح دهد، بخشی از کد PLC را ایجاد یا اصلاح کند، خطاهای کامپایل را بررسی کند، برای HMI رفتار داینامیک بسازد، یا تنظیمات سخت‌افزاری و شبکه را سریع‌تر آماده کند. زیمنس می‌گوید این ابزار برای کارهایی مثل برنامه‌نویسی PLC، طراحی HMI، پیکربندی درایو، تنظیمات سخت‌افزار و شبکه، و مستندسازی پروژه کاربرد دارد.

چرا این موضوع مهم است؟

در اتوماسیون صنعتی، بخش زیادی از زمان مهندسان صرف کارهای تکراری می‌شود: ساخت تگ‌ها، اصلاح نام‌گذاری‌ها، ایجاد بلوک‌های مشابه، نوشتن توضیحات، تنظیم پارامترها، بررسی خطاهای ساده، تبدیل اطلاعات طراحی برق به پروژه PLC و آماده‌سازی HMI. این کارها مهم هستند، اما همیشه خلاقانه نیستند.

Eigen Engineering Agent دقیقاً برای همین نقطه طراحی شده است؛ جایی که مهندس نمی‌خواهد وقتش را صرف کارهای روتین کند، اما همچنان نیاز دارد خروجی دقیق، قابل بررسی و سازگار با استاندارد پروژه باشد. زیمنس ادعا می‌کند این ابزار می‌تواند بعضی جریان‌های کاری را ۲ تا ۵ برابر سریع‌تر از روش دستی انجام دهد، تا ۵۰ درصد بهره‌وری مهندسی را افزایش دهد و در برخی وظایف کیفیت راه‌حل را تا ۸۰ درصد بهتر کند. این اعداد، طبق اعلام خود زیمنس، مربوط به وظایف مشخص و سناریوهای ارزیابی‌شده هستند و نباید آن‌ها را برای همه پروژه‌ها قطعی و یکسان دانست.

تفاوت آن با ChatGPT یا Copilotهای معمولی چیست؟

تفاوت اصلی در «زمینه صنعتی» است. یک چت‌بات عمومی می‌تواند درباره PLC، HMI یا PROFINET توضیح بدهد، اما معمولاً پروژه واقعی شما را نمی‌شناسد. نمی‌داند در پروژه شما چه Function Blockهایی وجود دارد، نام‌گذاری تگ‌ها چگونه است، از چه ساختار برنامه‌نویسی استفاده کرده‌اید یا چه استاندارد داخلی‌ای در شرکت رعایت می‌شود.

Eigen Engineering Agent به TIA Portal متصل می‌شود و می‌تواند با اطلاعات همان پروژه کار کند. به همین دلیل خروجی آن صرفاً یک متن عمومی نیست، بلکه می‌تواند به ساختار واقعی پروژه نزدیک‌تر باشد. زیمنس می‌گوید این ابزار پیش از ارائه نتیجه، خروجی‌ها را ارزیابی می‌کند، کار را به مراحل کوچک‌تر تقسیم می‌کند و تا رسیدن به معیارهای تعریف‌شده، اصلاح انجام می‌دهد.

چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟

در بخش PLC، این ابزار از تولید یا اصلاح کدهای SCL و LAD پشتیبانی می‌کند، می‌تواند تست لاجیک ایجاد کند، خطاهای Syntax یا Compile را اصلاح کند، روی چندین آبجکت تغییرات گروهی اعمال کند، کدهای قدیمی را توضیح دهد و برای پروژه مستندات تولید کند.

در بخش HMI، Eigen Engineering Agent برای WinCC Unified می‌تواند به ایجاد رفتارهای داینامیک، تولید و یکپارچه‌سازی JavaScript و حتی تبدیل اسکریپت‌های قدیمی VB به ساختارهای جدیدتر کمک کند. این موضوع برای شرکت‌هایی که از پروژه‌های قدیمی به WinCC Unified مهاجرت می‌کنند، می‌تواند جذاب باشد.

در بخش درایو، این ابزار می‌تواند در پیکربندی درایوها، موتورها، انکودرها و پارامترهای محورهای تکی کمک کند. همچنین امکان تنظیمات خودکار از طریق فایل‌های جدولی یا راهنمایی مرحله‌به‌مرحله را فراهم می‌کند. برای مهندسانی که با SINAMICS، پارامترهای درایو و هماهنگی موتور و انکودر سروکار دارند، چنین قابلیتی می‌تواند بخشی از زمان تنظیمات اولیه را کاهش دهد.

در بخش سخت‌افزار و شبکه، Eigen Engineering Agent می‌تواند در اضافه کردن تجهیزات، پیکربندی سخت‌افزار و تنظیم توپولوژی شبکه‌هایی مانند PROFINET کمک کند. طبق توضیح زیمنس، این ابزار می‌تواند از لیست تجهیزات یا فایل‌های جدولی برای انجام سریع‌تر و یکنواخت‌تر تنظیمات استفاده کند.

قابلیت‌های جدید: اتصال ECAD و ساخت پروژه از توضیح ساده

زیمنس در ژوئن ۲۰۲۶ دو قابلیت جدید برای Eigen Engineering Agent معرفی کرد: اتصال به ECAD و تولید پروژه استاندارد از توضیح متنی ماشین. هدف این قابلیت‌ها این است که فاصله بین طراحی برق و برنامه‌نویسی اتوماسیون کمتر شود.

در قابلیت ECAD، ابزار می‌تواند فایل‌های طراحی برق با فرمت‌هایی مانند XML و AML را بخواند، ناسازگاری‌ها را شناسایی یا مشخص کند، تجهیزات را به پروژه TIA Portal اضافه کند، ارتباطات را تنظیم کند و PLC Tagها را بر اساس توپولوژی واقعی سخت‌افزار بسازد. این یعنی اطلاعاتی که قبلاً باید دستی از نقشه برق به پروژه اتوماسیون منتقل می‌شد، می‌تواند با خطای کمتر و سرعت بیشتر وارد چرخه نرم‌افزار شود.

قابلیت دوم، تولید پروژه استاندارد از توضیح ساده است. مهندس می‌تواند ماشین را با زبان معمولی توصیف کند؛ مثلاً ایستگاه‌ها، تجهیزات، عملکرد مورد انتظار و ترتیب عملیات را توضیح دهد. سپس Eigen Engineering Agent می‌تواند یک پروژه اولیه مطابق با Siemens Automation Framework تولید کند که در TIA Portal قابل ادامه دادن باشد.

آیا این ابزار جای مهندس اتوماسیون را می‌گیرد؟

پاسخ کوتاه: نه، حداقل در شکل فعلی چنین برداشتی دقیق نیست. Eigen Engineering Agent بیشتر شبیه ابزاری برای سریع‌تر کردن مهندسی است، نه جایگزینی کامل مهندس. در پروژه‌های صنعتی، تصمیم نهایی، بررسی ایمنی، تست، راه‌اندازی، تحلیل خطاهای واقعی، شناخت فرآیند و مسئولیت فنی همچنان با مهندس است.

به بیان ساده، این ابزار می‌تواند کارهای وقت‌گیر را سریع‌تر انجام دهد، اما مهندس باید بداند چه چیزی می‌خواهد، خروجی را بررسی کند، منطق کنترلی را با فرآیند واقعی تطبیق دهد و مطمئن شود که پروژه از نظر ایمنی، عملکرد و استانداردهای کارخانه قابل قبول است. زیمنس نیز روی مفهوم خروجی‌های قابل بررسی و متناسب با استاندارد پروژه تأکید کرده است.

چه کسانی بیشتر از آن سود می‌برند؟

این ابزار برای شرکت‌های ماشین‌ساز، تابلو‌سازان حرفه‌ای، تیم‌های اتوماسیون کارخانه، مهندسان PLC و HMI، و مجموعه‌هایی که پروژه‌های تکرارشونده یا استاندارد دارند جذاب‌تر است. هرجا که تعداد پروژه‌ها زیاد باشد، ساختارها تکرار شوند، استاندارد داخلی وجود داشته باشد و زمان تحویل پروژه اهمیت داشته باشد، چنین ابزارهایی می‌توانند اثر بیشتری داشته باشند.

برای مهندسان تازه‌کار نیز می‌تواند نقش آموزشی داشته باشد. زیمنس مثالی مطرح کرده که در آن یک سازنده خطوط خودرویی توانسته زمان آشنایی نیروهای جدید با ساختار پروژه را از چند هفته به چند روز کاهش دهد، چون مهندسان جدید می‌توانستند مستقیماً درباره ساختار پروژه از Agent سؤال بپرسند.

پیش‌نیاز استفاده چیست؟

طبق اطلاعات رسمی زیمنس، برای استفاده از Eigen Engineering Agent در کنار TIA Portal، کاربر به لایسنس معتبر TIA Portal V19، V20 یا V21 نیاز دارد. همچنین حساب Industry Organization Account برای مدیریت کاربران، لایسنس‌ها و دسترسی به فایل نصب مورد نیاز است. زیمنس اعلام کرده جزئیات خرید، قیمت و اشتراک از طریق Siemens Digital Exchange در دسترس است و امکان استفاده آزمایشی یک‌ماهه نیز ارائه می‌شود.

جمع‌بندی

Eigen Engineering Agent را می‌توان یکی از جدی‌ترین تلاش‌های زیمنس برای وارد کردن هوش مصنوعی به قلب مهندسی اتوماسیون صنعتی دانست. اهمیت آن فقط در تولید متن یا پاسخ دادن به سؤال نیست؛ بلکه در این است که می‌تواند داخل محیط واقعی مهندسی، یعنی TIA Portal، با داده‌های پروژه کار کند و بخشی از کارهای اجرایی مهندسی را انجام دهد.

برای مخاطب عمومی، این ابزار یعنی هوش مصنوعی یک قدم از چت کردن فراتر رفته و وارد کارخانه، ماشین‌آلات و سیستم‌های واقعی شده است. برای مهندس اتوماسیون، یعنی آینده‌ای که در آن بخش زیادی از کارهای تکراری مثل ساخت تگ، اصلاح کد، مستندسازی، تنظیمات اولیه، HMI و حتی ارتباط طراحی برق با پروژه PLC می‌تواند سریع‌تر و هوشمندتر انجام شود.

البته مثل هر ابزار صنعتی دیگر، خروجی آن باید بررسی، تست و اعتبارسنجی شود. اما مسیر کلی روشن است: اتوماسیون صنعتی در حال ورود به دوره‌ای است که در آن مهندس فقط برنامه‌نویس PLC نیست؛ بلکه بیشتر نقش طراح، ناظر، تصمیم‌گیر و هدایت‌کننده یک جریان مهندسی هوشمند را بر عهده خواهد داشت.